Roman Yazarı Zehra Polat ile Röportajımız Roman Yazarı Zehra Polat ile Röportajımız

Roman Yazarı Zehra Polat ile Röportajımız

Öncelikle sizi daha yakından tanımak isteriz. Edebiyat yolculuğunuz nasıl başladı? Sizi roman yazmaya yönlendiren en önemli duygu, olay ya da ilham kaynağı neydi?

Benim için yazmak, insanın içinde biriken duygu ve düşünceleri kelimeler aracılığıyla anlamlandırmasının bir yolu. İnsan bazen anlatamadıklarını, söyleyemediklerini ya da içinde taşıdığı duyguları yazarken daha iyi anlıyor. Edebiyata yönelmemde insanı, hayatı ve insanın kendi içinde verdiği mücadeleleri anlama isteğinin önemli bir yeri var.

Beni roman yazmaya yönlendiren şey, yalnızca bir hikâye anlatma arzusu değil, o hikâyenin içinde insanların kendilerinden bir parça bulabilmesini istememdi. Çünkü herkesin dışarıdan görünmeyen bir dünyası var. Kimi geçmişiyle, kimi seçimleriyle, kimi de kimseye anlatamadığı duygularıyla mücadele ediyor.

YEZDA ile bu iç dünyayı anlatmak, okuyucunun kendinden bir iz bulabileceği bir hikâye ortaya koymak istedim. Benim için yazarlık, insanın iç dünyasına bir pencere açma çabası.

Her yazarın kaleminin ardında bir hayat hikâyesi vardır. Sizin yazarlık serüveninizde dönüm noktası olarak gördüğünüz bir olay veya unutamadığınız bir anınız var mı?

Benim için en önemli dönüm noktalarından biri, bir hikâyeyi zihnimde taşımakla onu tamamlayıp okurun karşısına çıkarmak arasındaki farkı görmek oldu. Bir eseri yazmak, üzerinde düşünmek ve son cümlesine ulaşmak başlı başına bir yolculuk. Fakat o eserin artık yalnızca size ait olmaktan çıkıp başka insanların dünyasına girecek olması, insana bambaşka duygular yaşatıyor.

YEZDA'yı tamamladığımda yalnızca bir romanı bitirmiş olmadım; uzun bir emeği somut bir esere dönüştürdüm. Kitabımın yayımlanmasıyla birlikte, yazdıklarımı başkalarının da okuyabileceği gerçeği benim için yeni bir başlangıca dönüştü.

Bir metnin bilgisayar ekranında durmasıyla kitap olarak okuyucunun eline ulaşması arasında büyük bir fark var. Benim için bu yolculuğun en unutulmaz tarafı, içimde başlayan bir hikâyenin artık başkalarının da hayatına dokunabilecek olması.

Romanlarınızda ele aldığınız konuları ve karakterleri nasıl belirliyorsunuz? Kahramanlarınız gerçek hayattan izler mi taşıyor, yoksa tamamen hayal dünyanızın bir ürünü mü?

Ben insanı anlamanın, iyi bir hikâye anlatmanın temelinde olduğuna inanıyorum. İnsanların davranışları, suskunlukları, verdikleri kararlar ve bazen de veremedikleri kararlar bir hikâyenin oluşmasına ilham verebilir.

Karakterlerimi oluştururken insanın iç dünyasına, yaşadıklarının onda bıraktığı izlere ve geçmişiyle kurduğu ilişkiye odaklanıyorum. Bir karakteri yalnızca yaptıklarıyla değil, neden öyle davrandığıyla da anlamaya çalışıyorum.

Roman karakterleri hayal gücüyle şekillense de gerçek hayattan tanıdık duygular taşıyabilir. Çünkü insanın sevilme ihtiyacı, kaybetme korkusu, pişmanlıkları, umutları ve yeniden başlama çabası evrenseldir. Okuyucu, hiç tanımadığı bir karakterde kendini bulabiliyorsa bence edebiyatın en güzel taraflarından biri gerçekleşmiş demektir.

YEZDA'da da geçmişin insan üzerindeki etkisini, yaşananların geleceğe nasıl taşınabildiğini ve insanın kendi hayatını yeniden kurma mücadelesini ele aldım.

Bir roman yazmak yalnızca kelimeleri bir araya getirmek değil, aynı zamanda okuyucunun ruhuna dokunabilmektir. Sizce bir romanı unutulmaz kılan en önemli özellik nedir?

Bence bir romanı unutulmaz kılan şey, okuyucunun son sayfayı çevirdiğinde hikâyeden tamamen kopamamasıdır. Kitap bitebilir ama karakterlerin yaşadıkları, kurdukları cümleler ve insanda uyandırdıkları duygular bir süre daha zihinde yaşamaya devam eder.

Bazen bir kitapta okuduğumuz tek bir cümle, uzun zamandır adını koyamadığımız bir duyguyu anlatır. Bazen bir karakterin yaşadıkları bize kendimizi, bazen de başkalarını yeniden düşündürür. İşte edebiyatın gücünü burada görüyorum.

Elbette güçlü bir kurgu, etkileyici bir anlatım ve inandırıcı karakterler çok önemli. Ancak bunların yanında samimiyetin de vazgeçilmez olduğuna inanıyorum. Okuyucuya bir şey hissettirmek için yalnızca güzel cümleler kurmak yetmez; anlatılan hikâyenin insani bir karşılığı olmalı.

Benim için iyi bir roman, okunduktan sonra kapanan değil, okuyucunun içinde yaşamaya devam eden romandır.

 Kaleme aldığınız eserler arasında sizi duygusal anlamda en çok etkileyen, yazarken zorlandığınız veya kendinizden bir parça bulduğunuz romanınız hangisidir? Neden?

Şu an için bu sorunun cevabı benim için kesinlikle YEZDA. Çünkü bu, okuyucularla buluşturduğum ilk romanım ve yazarlık yolculuğumda çok özel bir yere sahip.

YEZDA'yı yazarken yalnızca bir karakterin hikâyesini anlatmaya değil, geçmişin insanın hayatında nasıl izler bırakabildiğini ve insanın bütün bunlara rağmen kendi yolunu bulma çabasını aktarmaya odaklandım. Beni en çok etkileyen tarafı, insanın yaşadıklarının etkisinden bütünüyle bağımsız olamasa da geleceğini şekillendirme gücüne sahip olabilmesi.

Bir roman yazarı olarak karakterlerimin duygularını anlamaya çalışmak, onların yaşadıklarını ve seçimlerini okuyucuya inandırıcı biçimde aktarabilmek benim için önemli. YEZDA da bu yönüyle bana çok şey kattı.

Bir kitabın tamamlanması elbette bir son gibi görünür. Oysa benim için YEZDA, yeni hikâyelerin başlangıcı oldu. Şimdi dileğim, bu hikâyenin okuyucuların kalbinde kendine bir yer bulması.

Günümüzde dijitalleşmenin ve sosyal medyanın etkisiyle okuma alışkanlıklarının değiştiğini görüyoruz. Sizce Türk edebiyatı ve roman yazarlığı bu değişimden nasıl etkileniyor?

Dijitalleşmenin edebiyat üzerinde hem olumlu hem de düşündürücü etkileri olduğunu düşünüyorum. Bir yandan insanların dikkat süresi kısalıyor, hızlı tüketilen içerikler hayatımızda daha fazla yer ediniyor. Bu durum, uzun bir romanın dünyasına girip karakterlerle birlikte zaman geçirmeyi ve bir hikâyenin derinliğinde kaybolmayı zorlaştırabiliyor.

Ancak diğer yandan dijital platformlar, yazarlar için daha önce ulaşamadıkları okurlara ulaşma fırsatı sunuyor. Özellikle yeni yazarlar, sosyal medya sayesinde eserlerini tanıtabiliyor, kendi okur kitlesini oluşturabiliyor ve edebiyat çevreleriyle daha kolay iletişim kurabiliyor.

Bence asıl mesele teknolojinin kendisi değil, onu nasıl kullandığımız. Sosyal medya bir kitabın kapısını aralayabilir ama o kitabın okuyucunun hayatında iz bırakmasını sağlayan şey yine anlatılan hikâyenin gücüdür.

Türk edebiyatının bu değişime ayak uydururken kendi derinliğini ve anlatım zenginliğini koruması gerektiğine inanıyorum. Çünkü edebiyat yalnızca bilgi edinmek ya da vakit geçirmek değildir; insanı düşünmeye, hissetmeye ve kendisiyle yüzleşmeye de davet eder.

Her şeyin hızla tüketildiği bir çağda, insanı durup düşünmeye çağıran bir romanın hâlâ çok değerli olduğuna inanıyorum. Teknoloji değişebilir, okuma biçimleri dönüşebilir; ancak insanın anlaşılma, kendini ifade etme ve bir hikâyede kendinden bir parça bulma ihtiyacı varlığını sürdürecektir.

Romanlarınız aracılığıyla okuyucularınıza hangi duygu ve düşünceleri aktarmayı amaçlıyorsunuz? Eserlerinizi okuyan insanların hayatlarında nasıl bir iz bırakmak istersiniz?

Yazarken en büyük amacım, okuyucunun yalnızca bir hikâyeyi takip etmesi değil, o hikâyenin içinde kendinden bir parça bulabilmesidir. Çünkü her insanın içinde kimseye anlatamadığı bir hikâyesi, geçmişinden taşıdığı izler ve sessizce verdiği mücadeleler vardır.

YEZDA – Geçmişi Unutamayan ile geçmişin insanın hayatındaki etkisini, unutmanın her zaman iyileşmek anlamına gelmediğini ve insanın yaşadığı acılara rağmen kendi hayatını yeniden kurabileceğini anlatmak istedim.

Okuyucularımın kitabımı bitirdiklerinde biraz durup kendilerini, hayatlarını ve insan ilişkilerini düşünmelerini isterim. Belki bir karakterde kendilerini bulurlar, belki de daha önce anlayamadıkları bir insanı anlamaya başlarlar. Eğer kitabım bir insanın kalbine dokunur, ona yalnız olmadığını hissettirir ya da hayata başka bir pencereden bakmasını sağlarsa benim için en büyük mutluluk budur.

Türkiye'de roman yazarı olmanın güzellikleri kadar zorlukları da bulunuyor. Özellikle yayınevleri, kitapların okuyucuya ulaşması ve yeni yazarların desteklenmesi konusunda neler düşünüyorsunuz?

Bence bir hikâyeyi yazıp tamamlamak, yazarlık yolculuğunun yalnızca bir bölümüdür. Asıl zorluklardan biri, o hikâyeyi doğru okuyucuya ulaştırabilmektir. Özellikle ilk kitabını yayımlayan yazarlar için görünür olmak, okura ulaşmak ve edebiyat dünyasında kendine yer açmak kolay değil.

Yeni yazarların yalnızca ticari açıdan değerlendirilmemesi, eserlerinin edebî yönlerinin de dikkate alınması gerektiğine inanıyorum. Elbette yayınevlerinin de ekonomik gerçekleri var. Ancak edebiyatın gelişmesi için yeni kalemlere fırsat verilmesi, yazarların yönlendirilmesi ve nitelikli eserlerin okuyucuyla buluşmasının desteklenmesi çok önemli.

Bir yazarın en büyük hayallerinden biri, yazdıklarının bir başkasının kütüphanesinde değil, hayatında da yer bulmasıdır. Bunun için yayınevleri, yazarlar, kitapçılar ve okuyucular arasında daha güçlü bir bağ kurulması gerektiğini düşünüyorum. Yeni yazarların önündeki kapılar biraz daha açık olursa edebiyat dünyamızın da zenginleşeceğine inanıyorum.

Yazarlık hayali kuran, ancak ilk adımı atmaya cesaret edemeyen gençlere neler söylemek istersiniz? İyi bir romancı olabilmek için yetenek mi, gözlem gücü mü, yoksa disiplinli çalışmak mı daha önemlidir?

Yazmak isteyen herkese ilk olarak şunu söylemek isterim: Başlamak için kusursuz olmayı beklemeyin. Çünkü bazen insanı hayalinden uzaklaştıran şey yeteneksizlik değil, yeterince iyi olamayacağı korkusudur.

Bence iyi bir romancı olabilmek için yetenek, gözlem ve disiplin birbirini tamamlayan unsurlardır. Yetenek bir başlangıç olabilir; gözlem insana insanı anlamayı öğretir, disiplin ise yarım kalan hayalleri esere dönüştürür. İnsanları, sessizlikleri, davranışları, sevinçleri ve acıları gözlemlemek yazara malzeme sunar. Fakat bütün bunları kelimelere dökmek ve bir eseri sonuna kadar götürmek emek ister.

Benim düşünceme göre yazarlık, yalnızca güzel cümleler kurmak değildir. Bazen bir insanın söyleyemediği sözü yazabilmek, bazen de herkesin gördüğü ama kimsenin fark etmediği bir ayrıntıyı anlatabilmektir.

Hayali olan gençlere tavsiyem, okumaları, yazmaları, kendilerini geliştirmeleri ve başkalarının değerlendirmelerinden öğrenirken kendi seslerini kaybetmemeleridir. İlk cümle kusursuz olmak zorunda değil; önemli olan o cümleyi yazmaya cesaret edebilmektir.

Son olarak, edebiyat dünyasına kazandırmayı planladığınız yeni bir roman veya üzerinde çalıştığınız farklı projeleriniz var mı? Avrasya’nın Sesi Haber Sitesi aracılığıyla okuyucularınıza ve edebiyatseverlere hangi mesajı vermek istersiniz?

YEZDA, benim için edebiyat yolculuğumun önemli bir başlangıcı. Yazmak istediğim daha pek çok hikâye ve okurlarımla paylaşmayı planladığım yeni projelerim var. Amacım, her yeni eserimde kendimi geliştirerek okuyucularıma farklı dünyaların kapılarını aralamak.

Yetişkinlere yönelik roman çalışmalarımın yanı sıra, çocuklara yönelik “Lulu ve Pati Çetesi” adlı bir kitap serisi üzerinde de çalışıyorum. Serinin ilk kitabı “Bahçedeki Gizli Kapı”, çocukları merakın, dostluğun ve keşfetmenin ön planda olduğu renkli bir maceraya davet ediyor. Çocukların hayal güçlerini geliştiren, okuma sevgilerini destekleyen ve onlara güzel değerler kazandıran hikâyeler yazmayı çok önemsiyorum. Edebiyatın yalnızca yetişkinlere değil, çocukların dünyasına da dokunması gerektiğine inanıyorum.

Avrasya’nın Sesi aracılığıyla bütün okuyuculara ve edebiyatseverlere şunu söylemek isterim: Her insanın anlatılmaya değer bir hikâyesi vardır. Bazen bir kitap, insanın kendine bile itiraf edemediği duygulara tercüman olur; bazen de bir çocuğun hayal dünyasında yepyeni kapılar açar.

Kitaplara, yazarlara ve özellikle yolun başındaki yeni kalemlere fırsat verelim. Çünkü bir yazarın ilk kitabı, gelecekte pek çok insanın hayatına dokunacak bir yolculuğun başlangıcı olabilir.

YEZDA'yı okuyan herkesin bu hikâyede kendinden bir iz bulmasını, çocuk kitaplarımın ise küçük okurların hayal dünyasında yeni kapılar açmasını diliyorum. Bana ve eserlerime yer ayıran Avrasya’nın Sesi Haber Sitesine, ayrıca yazdıklarımı okumaya değer bulan bütün okurlarıma teşekkür ediyorum.